Bu çalışma, Gülnaze Boboeva’nın “Deli Ruh” adlı şiirinde tarihsel hafıza, millî kimlik ve toplumsal aidiyet unsurlarının nasıl kurgulandığını incelemeyi amaçlamaktadır. Şiir, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlık sürecine giren Özbek toplumunda ortaya çıkan kültürel bilinçlenme bağlamında ele alınmıştır. Millet kavramı; ortak dil, kültür, soy ve tarih gibi unsurları paylaşan bireylerin kendilerini ait hissettikleri toplumsal bir yapı olarak değerlendirilmiştir. Şiirde öne çıkan tarihsel hafıza, özgürlük, milliyetçilik ve toplumsal aidiyet gibi kavramlar analiz edilmiş Büyük İskender, Boborahim Maşrap ve Şirok gibi tarihsel ve efsanevi şahsiyetlerin simgesel işlevleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın kuramsal temelini Romen Ingarden ve Nicolai Hartmann tarafından geliştirilen ontolojik çözümleme yöntemi oluşturmaktadır. Türk edebiyat eleştirisinde İsmail Tunalı’nın Sanat Ontolojisi adlı eseriyle sistematik bir çerçeveye kavuşturulan bu yöntem doğrultusunda nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve metin analizi tekniğinden yararlanılmıştır. İnceleme sonucunda, Boboeva’nın şiirinin yalnızca bireysel duygu ve düşünceleri yansıtan bir şiir olmadığı aynı zamanda kolektif belleği canlandırmayı, tarih bilinci oluşturmayı ve toplumsal bilinç geliştirmeyi amaçlayan çok katmanlı bir edebi yapı sunduğu belirlenmiştir. 

Ontolojik çözümleme, milliyetçilik, tarihsel bilinç, Deli Ruh, Gülnaze Boboeva