Edebî metinler, estetik işlevlerinin yanı sıra toplumların değer dünyasını, kültürel belleğini ve eğitim anlayışını yansıtan önemli kültürel aktarım araçlarıdır. Şiir ise imgesel ve metaforik anlatım özellikleri sayesinde soyut kavramların anlamlandırılmasına olanak sağlayan güçlü bir edebî türdür. Bu araştırmada, Azerbaycan edebiyatının önemli temsilcilerinden Bahtiyar Vahabzade’nin eğitim temalı şiirlerinde eğitimin kavramsal, pedagojik ve değer boyutlarının birlikte incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde gerçekleştirilen çalışmada doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma materyalini, Bahtiyar Vahabzade’nin Eserleri: I. Cilt (1949–1959) adlı eserinde yer alan eğitim temalı yirmi iki şiir oluşturmaktadır. Veriler, Lakoff ve Johnson’ın (1980) Kavramsal Metafor Kuramı, Bernstein’ın (1990, 2000) Pedagojik Söylem Kuramı ve değerler eğitimi yaklaşımı doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular, Vahabzade’nin şiirlerinde eğitimin yalnızca bilgi aktarımına dayalı bir süreç olarak değil; bireysel gelişimi, karakter oluşumunu, kültürel aidiyeti ve toplumsal sorumluluğu destekleyen çok boyutlu bir yapı olarak kurgulandığını göstermektedir. Şiirlerde eğitim bir “yolculuk”; öğretmen “rehber ve yetiştirici”; okul “koruyucu ve dönüştürücü bir eğitim alanı”; kitap ve bilgi “eğitimin taşıyıcıları”; öğrenci ise “gelişen, ilerleyen ve toplumsallaşan bir özne” olarak kavramsallaştırılmıştır. Ayrıca “çalışkanlık”, “sorumluluk”, “sevgi”, “saygı”, “bilgiye değer verme”, “ana dili bilinci” ve “kültürel bağlılık” gibi değerlerin pedagojik söylemin önemli bileşenleri olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak Vahabzade’nin eğitim temalı şiirleri, eğitimi bireysel gelişim ile kültürel ve toplumsal sürekliliği bütünleştiren çok boyutlu bir eğitim anlayışı ortaya koymaktadır.

Bahtiyar Vahabzade, eğitim temalı şiirler, kavramsal metafor, pedagojik söylem, değerler eğitimi